تسهیلات ویژه ساخت وساز با مصالح دانش بنیان؛ از استصناع تا پوشش ریسک

به گزارش خبرنگار مهر، اصغر نورالله زاده در «رویداد نهضت فناورانه مسکن» که امروز در محل صندوق نوآوری و شکوفایی برگزار شد، گفت: امیدواریم این رویداد بتواند به تحقق اهداف قانون برنامه و تکالیف وزارت راه و شهرسازی در حوزه به کارگیری مصالح نوین ساختمانی، هوشمندسازی بخش ساختمان و مسکن، و در مجموع ایجاد تحول در نظام ساخت وساز متناسب با شرایط روز کشور و با تکیه بر فناوری های نوین کمک کند.

وی افزود: فعالان این حوزه به دلیل تخصص ویژه در بخش مسکن و ساختمان، اشراف بسیار خوبی بر مسائل دارند؛ اما لازم است به چند نکته پیرامون چرایی برگزاری این رویداد اشاره کنم تا در نهایت بتوانیم با هماهنگی شما ابزارهایی طراحی کنیم که در سال های آینده، شاهد کاربردی سازی هرچه بیشتر مصالح نوین در بخش ساختمان باشیم.

چالش های مسکن سنتی؛ شدت مصرف انرژی و طولانی شدن پروژه ها

نوراله زاده با اشاره به آسیب شناسی شیوه های سنتی ساخت تصریح کرد: همان طور که مستحضرید، ما در حوزه مسکن سنتی با چالش هایی مواجه هستیم که یکی از مهم ترین آن ها در حال حاضر «شدت مصرف انرژی» است. با توجه به این که اولویت قطعی دولت کاهش مصرف انرژی است، به کارگیری ابزارهای نوین در حوزه ساخت و استفاده از تجهیزات کم مصرف انرژی از اولویت های اساسی به شمار می رود که می توانیم پیرامون آن سیاست گذاری و اقدام عملیاتی کنیم تا محصولاتی که تولیدکنندگان در این زمینه تولید کرده اند، وارد بخش ساختمان شود.

رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی نکته دوم را «زمان اجرای پروژه ها» دانست و اظهار داشت: این مسئله پیش تر در وزارت راه و شهرسازی نیز به عنوان یک چالش جدی مطرح بوده است. طولانی شدن زمان پروژه ها، بهای تمام شده ساخت را به شدت بالا می برد؛ موضوعی که در طرح نهضت ملی مسکن نیز ملموس بود و افزایش زمان، رشد قیمت تمام شده را به دنبال داشت. یکی از راهکارهایی که می تواند مدت زمان اجرا را کوتاه کند، استفاده از مصالح نوینی است که سرعت ساخت را افزایش می دهند. موضوع بعدی نیز ارتقای بهره وری است که می توان آن را با به کارگیری این دست مصالح نوین محقق کرد.

تقویت به هم رسانی عرضه و تقاضا در ساخت وساز

وی ادامه داد: در شرایطی که هم عرضه کنندگان محصولات نوین و هم تقاضاکنندگان آن در این فضا حضور دارند، برگزاری چنین رویدادهایی به تقویت «به هم رسانی» کمک می کند تا از یک سو سازمان ملی زمین و مسکن نقش بسترسازی خود را ایفا کند و از سوی دیگر عرضه کنندگان و متقاضیان، نیازها و محصولات خود را به یکدیگر نزدیک تر سازند.

نوراله زاده با تأکید بر ضرورت طراحی راهکارهای مالی گفت: هرچند سازوکار بازار و قیمت محصول اثرگذار است و سیاست ها یا زیرساخت های وزارت راه و شهرسازی نیز نقش مشوق را برای سازندگان ایفا می کند، اما این فرایند حتماً به ابزارهای مالی حمایتی نیاز دارد.

ارائه تسهیلات استصناع و لیزینگ برای خرید مصالح دانش بنیان

وی به تشریح ابزارهای مالی پرداخت و گفت: یکی از ابزارهایی که می توان در اختیار شرکت ها و سازندگان قرار داد، استفاده از «تسهیلات استصناع-یکی از ابزارهای تأمین مالی نظام بانکی ایران برای تأمین مالی ساخت، تولید، تبدیل یا احداث اموال و طرح هایی است که در زمان انعقاد قرارداد هنوز ساخته نشده اند» و «تسهیلات لیزینگ» است؛ به این صورت که برای سازندگانی که قصد خرید مصالح نوین فناورانه از شرکت های دانش بنیان را دارند، فرایند لیزینگ فراهم شود تا بتوانند هزینه ها را به صورت اقساطی پرداخت کنند. یا این که قراردادهای استصناع منعقد شود تا متناسب با پیشرفت ساخت و تحویل، تسهیلات پرداخت شود. این آمادگی وجود دارد که در چارچوبی مشخص، از تقاضاهای خرید محصولات فناورانه شرکت های دانش بنیان حمایت مالی کنیم و تسهیلات لازم را در اختیار انبوه سازان و کارفرمایان بگذاریم تا سرعت به هم رسانی عرضه و تقاضا ارتقا یابد.

پوشش ریسک نخستین فناوری با ضمانت جبران خسارت

رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی صدور ضمانت نامه ها را محور دیگر حمایت ها خواند و تصریح کرد: در کنار ضمانت نامه هایی که در حال حاضر برای شرکت های دانش بنیان صادر می شود، آمادگی داریم سرویس جدیدی تحت عنوان «پوشش ریسک نخستین فناوری» را راه اندازی کنیم. سازندگان ممکن است تردید داشته باشند محصولی که در محیط آزمایشگاهی ارزیابی شده، آیا در محیط واقعی کارگاه نیز پاسخگوی نیاز خواهد بود یا خیر و در صورت عدم کارایی، هزینه خسارت بر عهده چه کسی است. صندوق نوآوری آمادگی دارد این ضمانت نامه را برای انبوه سازان صادر کند و این اطمینان را بدهد که اگر از یک محصول فناورانه مورد تأیید استفاده شد و خسارتی به بار آمد، جبران آن خسارت بر عهده ما خواهد بود تا اطمینان بخشی لازم برای به کارگیری فناوری در حوزه مسکن شکل بگیرد.

سرمایه گذاری خطرپذیر شرکتی (CVC) و تولید انبوه مصالح نوین

وی با اشاره به حوزه سرمایه گذاری اظهار داشت: اخیراً مجوز ایجاد یک صندوق سرمایه گذاری خطرپذیر شرکتی (CVC) به مجموعه ای متشکل از انجمن انبوه سازان و سازندگان محصولات—شامل حدود 15 تا 16 شرکت—اعطا شده است. ما آمادگی داریم در قالب عاملیت مالی، با این CVC وارد هم سرمایه گذاری در پروژه های فناورانه شویم تا چنانچه نیازمند تولید انبوه یک محصول فناورانه و مقیاس پذیر شدن آن برای کاهش و اقتصادی شدن قیمت تمام شده باشیم، با ورود به سرمایه گذاری مشترک، مصالح نوین به صورت انبوه وارد بازار شده و در اختیار سازندگان قرار گیرد.

تضمین اصل سرمایه در تأمین مالی جمعی و توکنایز مسکن

نوراله زاده در ادامه به روش های نوین تأمین مالی اشاره کرد و گفت: در حوزه تأمین مالی جمعی (کرادفاندینگ)، آمادگی داریم ضمانت نامه هایی را صادر کنیم که پیش از این ارائه نمی شد. همچنین علاوه بر کرادفاندینگ، امروز در بخش «توکنایز کردن (توکنیزه سازی) مسکن» نیز بحث تضمین مطرح است و ما با سازوکارهایی که برای امین و نگهدارنده دارایی (کاستودین) طراحی کرده ایم، آمادگی داریم اصل سرمایه منابعی را که وارد پروژه های ساخت می شود تضمین کنیم. سود پروژه طبیعتاً به بازدهی خود طرح بستگی دارد، اما اصل سرمایه را تضمین می کنیم تا مردم با آسودگی خاطر بدانند اگر در پروژه های فناورانه—چه در حوزه ساخت مصالح و چه احداث واحدهای مسکونی—از مسیر تأمین مالی جمعی یا توکنایز مسکن مشارکت کنند، اصل منابع مالی آن ها نزد ما محفوظ و تضمین شده است.

تشکیل کارگروه مشترک برای پایش و سنجش شاخص های پیشرفت

رئیس صندوق نوآوری و شکوفایی تأکید کرد: امیدواریم با این بسته ابزارهای مالی کمک کنیم تا کاربردی سازی مصالح نوین در بخش مسکن شتاب گیرد؛ چراکه معتقدیم در حال حاضر سرعت این روند پایین است و باید با سیاست های حمایتی، تولیدات فناورانه شرکت های دانش بنیان را به بدنه صنعت مسکن تزریق کرد.

نوراله زاده در پایان پیشنهاد داد: پیشنهاد ما تشکیل یک کارگروه مشترک میان صندوق نوآوری و شکوفایی، سازمان ملی زمین و مسکن، دفتر ساخت فناوری های نوین و نمایندگان انبوه سازان و تولیدکنندگان مصالح نوین است. در این کارگروه می توان ابزارهای مالی را بازطراحی یا در صورت نیاز گسترش داد؛ به طوری که بخش سیاست گذاری تأمین مالی بر عهده صندوق باشد و حوزه اجرا توسط سازمان ملی زمین و مسکن دنبال شود. نتایج این نشست ها و کارگروه ها باید پس از یک دوره زمانی با شاخص های ملموس و قابل سنجش—نظیر میزان رشد سرمایه گذاری در تولید مصالح نوین و میزان افزایش کاربرد آن ها در ساخت وساز—مورد پایش قرار گیرد تا شاهد یک روند رو به رشد در این حوزه باشیم.